Thanh long '10.000 đồng 4kg' bán đổ đống tại Sài Gòn

Gần một tuần nay, trên một số tuyến đường ở TP HCM như Lê Văn Việt (quận 9), Phan Văn Trị  (Bình Thạnh), Quang Trung (Gòn Vấp)..., thanh long giá rẻ đổ thành những đống lớn bán đầy đường.

Đang chính vụ nhưng thương lái Trung Quốc giảm thu mua vì tỷ giá biến động khiến nông sản này bị bán rẻ như cho.

Tại đường Phan Văn Trị, có khoảng 4-5 điểm bán với số lượng lên tới cả tấn. Đa phần thanh long ruột trắng trái to, mẫu mã đẹp chỉ có giá 10.000 đồng 3kg. Trái nhỏ hơn một chút 4kg giá 10.000 đồng. Anh Thiện, một chủ vựa cho biết, mặt hàng này được chở về từ Bình Thuận, đã vào giữa vụ nhưng sức mua không hề tăng. Nhiều nhà bán không được nên đổ đầy vườn và đường. Thấy vậy, anh liền cho thu gom và mua lại với giá rẻ. Nhiều chuyến chở về TP HCM chỉ mất tiền phí vận chuyển nên mới có giá "bèo" như vậy.

Hiện ở Bình Thuận, giá thanh long bán tại vườn chỉ 500 - 3.000 đồng một kg, còn sản phẩm dành cho xuất khẩu giá 4.000 -7.000 đồng.

Cũng bán giá 10.000 đồng 4kg, anh Hoàng, người bán thanh long trên cùng tuyến đường cho biết, những năm trước thời điểm này là cuối của vụ thuận nên giá khá cao, dù là hàng dạt cũng tầm 8.000 -10.000 đồng một kg, nhưng năm nay nhiều trái ngon giá không bằng một phần ba của năm ngoái. Trong khi đó, sức mua ở thị trường nội địa vẫn rất thấp, người tiêu dùng TP HCM không mấy mặn mà.  

10.000 đồng 4kg thanh long được rao bán tại đường Phan Văn Trị (Bình Thạnh). Ảnh: Thi Hà.

“Cả tháng nay, thanh long của các hộ trồng ở Bình Thuận đổ bỏ rất nhiều. Tiếc quá nên tôi tìm đến một số nhà vườn để lựa mua những trái chất lượng với giá chỉ 500 - 1.500 đồng một kg. Sau khi tính thêm phí vận chuyển lên TP HCM, tôi chỉ bán giá dao động 3.000 - 4.000 đồng một kg. Thế nhưng, với sức mua kiểu này tôi e mình sẽ bị lỗ”, anh Hoàng nói.

Chị Lan, chủ xe đẩy thanh long tại đường Quang Trung cho biết, rất hiếm khi bán trái cây này nhưng 2 tuần nay vì thấy sản phẩm về chợ quá rẻ nên lấy lại và bán ra với giá 10.000 đồng 2kg. “Đây là sản phẩm tôi cất công chọn kỹ lưỡng nên giá có cao hơn so với các xe đẩy khác. Các trái khá đều đặn và tươi chứ không phải là hàng dạt. Nhưng trung bình một ngày tôi bán chỉ được 20kg, ít hơn so với các sản phẩm khác trước đó, mà lãi cũng không đáng là bao”, chị Lan chia sẻ. 

Không chỉ thanh long trắng bán với giá thấp thì thanh long đỏ trên xe đẩy đường Ngô Tất Tố hay chợ Văn Thánh (Bình Thạnh) giá cũng chỉ 10.000 đồng một kg, thậm chí 15.000 đồng 2kg. Trong khi trước đó, vào tháng 3/2015, giá thanh long ruột đỏ loại một ở Tiền Giang bán tại vườn có giá  20.000-21.000 đồng một kg, loại 2 giá 17.000-18.000 đồng.

Tại chợ đầu mối Nông sản thực phẩm Thủ Đức, giá thanh long ruột đỏ nhập vào chợ hiện có giá từ 5.000 đến 10.000 đồng một kg, tùy loại.

Theo một số tiểu thương chuyên bán lẻ, sở dĩ giá thanh long giảm mạnh là do sức mua giảm. Thêm vào đó, tình hình xuất khẩu thanh long sang Trung Quốc cũng gặp khó khăn. Riêng với thanh long ruột đỏ, một số sản phẩm có mẫu mã không được đẹp mắt như những vụ trước đó.

2kg thanh long ruột đỏ loại ngon cũng chỉ có giá 15.000 đồng.

Ông Huỳnh Hồng Ửng, Chủ nhiệm Hợp tác xã thanh long chợ Gạo tỉnh Tiền Giang cho biết, cách đây hơn một tuần thanh long ruột đỏ tại vườn chỉ bán được với giá 2.000 - 3.000 đồng một kg, nhiều hộ nông dân không có lãi nhưng vẫn phải cầm cự để chuẩn bị cho vụ kế tiếp. 

“Thanh long Việt Nam chủ yếu dựa vào thị trường xuất khẩu chứ tiêu thụ nội địa rất thấp. Thế nhưng cuối vụ thuận năm nay, thời tiết biến đổi thất thường, loại trái cây này bị dịch bệnh dẫn đến mẫu mã xấu nên thương lái giảm thu gom”, ông Ửng cho biết nguyên nhân.

Bên cạnh đó, theo vị này, 70-80% sản phẩm xuất sang Trung Quốc nên khi đồng nhân dân tệ bị phá giá, nhiều thương lái Trung Quốc ngưng nhập hàng vì sợ thua lỗ nên hàng ùn ứ và phải bán với giá rẻ. Hiện tại, ở địa phương có trên 5.000ha thanh long, đa phần người dân đều phải chịu cảnh thua lỗ.

Cũng xác nhận thanh long Việt Nam phụ thuộc thị trường Trung Quốc, ông Trần Ngọc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội thanh long bình thuận cho biết khi nhân dân tệ biến động, nông sản trong đó có thanh long khó tránh khỏi rủi ro ở thị trường này. Mặt khác, các thương lái Trung Quốc rất am hiểu tình hình mùa vụ thanh long tại Việt Nam nên nếu hàng được mùa họ có thể ép giá khi đang thu hoạch rộ.

Là đơn vị xuất khẩu loại trái cây này sang Singapore, ông Nguyễn Anh Đức, Phó tổng giám đốc Saigon Co.op cũng đánh giá sản phẩm thanh long thiếu đồng đều về chất lượng. Đây là một trong những rào cản khiến thanh long khó len lỏi vào các thị trường khó tính và buộc phải chịu thiệt thòi khi phụ thuộc Trung Quốc. “Thời kỳ đầu, chúng tôi đã chủ động chọn sản phẩm thuộc loại hàng Top để xuất sang Singapore, nhưng rất bất ngờ khi siêu thị ở nước này loại gần hết hàng và chỉ chấp nhận những trái có độ đồng đều cao. Nhiều trái to, tròn mỡ màng nhưng bị loại vì kích cỡ quá lớn không đúng tiêu chuẩn”, ông Đức cho biết.

Đất ở quận 9 tăng giá chóng mặt

Mảnh đất này nằm trên đường Tây Hòa, phường Phước Long A, quận 9, cách xa lộ Hà Nội chưa đầy 1km. Trong tổng diện tích hơn 100 m2, 72m2 là đất thổ cư.

Nền đất hơn 100 m2 ở phường Phước Long A đầu năm giao dịch với giá 1,1 tỷ đồng thì trung tuần tháng 8 bỗng vọt lên 1,6-1,8 tỷ đồng.

Khảo sát của VnExpress trên toàn quận 9 cho thấy đất nền lẻ và cả đất nền dự án đang đua nhau tăng giá. Một khu đất 2.000 m2 nằm cách đình Phong Phú khoảng 10 phút đi bộ, thuộc phường Tăng Nhơn Phú B, tăng giá 2 lần chỉ sau 2 tuần. Chủ đất chào bán từ đầu năm không ai mua, nay có khách liên hệ chốt giá 7 tỷ đồng, đặt cọc trước 500 triệu. Ngay sau đó một môi giới khác trả giá 8 tỷ đồng kèm theo cam kết sẽ đền tiền cọc cho khách cũ. "Lần đầu tiên tôi thấy giá tăng chóng mặt thế này, nên hoang mang không hiểu chuyện gì đang xảy ra", chủ khu đất 2.000 m2 chia sẻ.

Thuộc dòng sản phẩm cá biệt, đất nền phân lô hộ lẻ tại các tuyến đường Lã Xuân Oai (phường Long Trường), Lò Lu, Võ Văn Hát (phường Trường Thạnh), quận 9 - cách Xa lộ Hà Nội khoảng 7km cũng tăng giá gấp đôi so với cuối năm 2014. Một số nền đất 60-100 m2 tại các trục đường này có giá 350-400 triệu đồng mỗi nền đã giao dịch giá mới 500-600 triệu đồng.

Cùng với đất nền trong khu dân cư, đất dự án tại quận 9 cũng tăng giá nhẹ sau một thời gian dài rao bán không có khách mua. Chị Hà, chủ một nền đất dự án An Thiên Lý (đường Dương Đình Hội, phường Phước Long B) cho hay đã chào bán từ 3 năm nay với giá 12 triệu đồng mỗi m2 nhưng không có khách hỏi. Thế nhưng, 3 tuần nay, chị liên tục nhận được điện thoại chào giá mua 13,5 triệu đồng mỗi m2.

Dù đang là tháng ngâu, đất nền quận 9 bất ngờ tăng giá khá mạnh trong 3 tuần nay, cá biệt có một số nền đất vị trí đẹp, mức tăng gấp đôi so với cuối năm 2014. Ảnh: Vũ Lê

Hiện đất nền dự án Thiên Niên Kỷ phường Trường Thọ cũng đã tăng giá từ 16 triệu lên 19 triệu đồng mỗi m2 trong 3 tuần qua. Các dự án chuỗi Mega của Khang Điền (nằm dọc theo đường cao tốc) đang được giao dịch trên thị trường thứ cấp với mức tăng giá 5-10%. Nhiều chủ đầu tư có dự án tại quận 9 cũng rục rịch tăng giá khi mở bán giai đoạn mới, biên độ tăng trung bình 5-7%.

Trao đổi với VnExpress, Phó tổng giám đốc Công ty địa ốc Thăng Long Real, Lê Vũ Tuấn Anh cho biết, các giao dịch tại quận 9 khá sôi động bất chấp thời điểm này vẫn còn trong tháng 7 âm lịch. Đất nền quận 9 đua nhau tăng giá trong vòng 3 tuần nay do tác động của hạ tầng (metro, vành đai, cao tốc), ăn theo trung tâm hành chính mới của quận 9 và sức hút từ sự xuất hiện của Tập đoàn Samsung ở Khu Công nghệ cao.

Theo ông Tuấn Anh, nền đất lẻ (trong khu dân cư) có tốc độ tăng mạnh và nhanh hơn so với đất dự án, phân lô do số lượng hạn chế, được xây tự do (không theo mẫu một trệt hai lầu và khoảng lùi như các dự án tại quận 9), pháp lý đã hoàn chỉnh nên giá thường lên gấp đôi. Đối với những dự án đất nền đã xong hạ tầng, tốc độ tăng giá phổ biến là 10-15%. 

Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa, Trần Khánh Quang phân tích, có nhiều yếu tố khiến giá đất quận 9 leo thang. Tuyến metro là tiền đề đầu tiên khi kết nối thẳng trung tâm thành phố về quận 9 nên hàng loạt các dự án ăn theo metro có sự phát triển tốt. Bất động sản quận 2 đã nóng từ đầu năm đến quý II/2015, nên quý III là thời điểm sức nóng lan sang quận 9.

Ông Quang đánh giá, sự hoàn thiện nút giao thông vành đai 2 và đường cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây đã tạo một đòn bẩy với tâm điểm là khu vực vòng xoay mà quận 9 có sự kết nối trực tiếp đã kéo giá đất trên địa bàn tăng cao. 

Theo ông Quang, với đặc điểm riêng là địa bàn có khu dân cư hiện hữu lâu đời xen cài với các khu đất trống nông nghiệp và công nghiệp nên khi thị trường bất động sản khởi sắc, hạ tầng lên nhanh đã tạo điều kiện cho quận 9 phát triển nhanh hơn.

Ngoài ra, giá đất quận 9 còn chịu ảnh hưởng lan rộng từ các dự án bất động sản cao cấp quận 2 sát bên. "Nước lên thuyền lên. Đất quận 2 đã bùng nổ và tăng giá xong thì đến quận 9, đây là quy luật tham chiếu khu vực, tạo cơ sở cho việc so sánh và điều chỉnh giá", ông nói.

Trước sự tăng giá đất mạnh mẽ của quận 9, một chuyên gia bất động sản nhận định, dấu hiệu sốt ảo do đầu cơ đất đã dần lộ diện. Tốc độ tăng giá quá nhanh với biên độ lớn không dựa trên quy luật cung cầu thực tế của thị trường là yếu tố đáng lo ngại. "Ngay cả khi các giao dịch ở mức giá mới cao hơn đã diễn ra thành công cũng không có gì đảm bảo được đó là nhu cầu thật vì lượng đất trống đã có chủ được đầu cơ tại quận 9 khá lớn", ông nói.

Giá xăng dầu có thể giảm mạnh sau ngày 2/9

3/9 là thời điểm cơ quan quản lý và doanh nghiệp sẽ tính toán điều chỉnh lại giá bán lẻ xăng dầu. 

Thị trường thế giới giảm sâu trong nửa cuối tháng 8 là sức ép khiến giá trong nước có thể thể giảm mạnh.

Chu kỳ tính giá 15 ngày lần này đưa ra một tình huống khó đoán do những biến động của thị trường xăng dầu thế giới. Sau đợt điều chỉnh ngày 19/8, giá thế giới giảm liên tục 10 ngày, xuống mức sâu nhất 6 năm, song lại tăng mạnh trong 3 phiên sau đó.

Chốt phiên hôm qua (31/8), dầu Brent tăng 8,2% lên 54,15 USD một thùng. Còn dầu WTI tăng 8,8% lên 49,2 USD. Tổng cộng 3 ngày qua, giá dầu đã tăng 27,5% - mạnh nhất từ năm 1990. 

Với diễn biến này, giá bán xăng dầu thành phẩm tại thị trường Singapore (căn cứ để tính cơ sở trong nước) cũng biến động mạnh. Mức thấp nhất được ghi nhận trong 10 ngày qua (26 và 27/8) là khoảng 54,6 USD. Đến hôm qua (31/8), sau 3 ngày tăng liên tiếp, con số này đã lên 59,17 USD mỗi thùng xăng RON 92.

Biểu đồ các đợt điều chỉnh giá xăng dầu tư cuối năm 2014 đến nay

Tuy nhiên, theo một thành viên Tổ điều hành liên bộ về giá xăng dầu, tính trung bình trong 12 ngày qua, giá xăng dầu thành phầm RON 92 vẫn giảm khoảng 7-8 USD mỗi thùng so với bình quân 15 ngày trước đó. “Do vậy, dù trong ba ngày cuối, giá thế giới có tăng với biên độ như hai ngày qua thì cơ hội để giảm giá sâu tại lần điều chỉnh ngày 3/9 tới vẫn rất lớn”, vị này nhận định.

Quan điểm của đại diện tổ điều hành nói trên là có cơ sở nếu nhìn lại các chỉ số của hai lần giảm giá trong tháng 8. Cụ thể, ngày 19/8, giá xăng RON 92 đã giảm 768 đồng khi mà chênh lệch giá bình quân so với kỳ trước đó là thấp hơn 4,2 USD mỗi thùng.

Tổng giám đốc một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu tại phía Nam tính toán giá thành phẩm trung bình 12 ngày qua thấp hơn khoảng 8 USD so với trước. “Tuy nhiên, biên độ tăng giá trong 3 ngày vừa qua là khá lớn nên cũng chưa thể nói trước điều gì vì chu kỳ này vẫn còn hơn 2 ngày nữa”, ông này thận trọng.

Theo đại diện doanh nghiệp, một yếu tố tác động không nhỏ đến cơ hội giảm giá lần này là việc điều chỉnh tỷ giá của mới đây của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, doanh nghiệp từ chối tiết lộ mức ảnh hưởng của tỷ giá lên mỗi lít xăng dầu nhập khẩu là bao nhiêu.

Trong khi đó, đại diện của tổ điều hành xăng dầu thì cho hay, nếu giá bình quân xăng dầu thành phẩm của chu kỳ này giảm 6-7 USD so với trung bình 15 ngày của kỳ trước và các công cụ thuế, quỹ bình ổn vẫn giữ nguyên thì "cơ hội giảm giá tới đây ngang bằng lần gần nhất là hoàn toàn có thể”.  

Đợt giảm giá xăng gần nhất diễn ra ngày 19/8, khi mỗi lít RON 92 hạ 770 đồng, về mức 18.530 đồng. Đó là lần giảm thứ 4 liên tiếp, kể từ đỉnh 20.710 đồng lập hồi tháng 6/2015.  Tính chung trong năm 2015, giá xăng RON 92 đã trải qua 6 lần giảm (tổng cộng 4.390 đồng) và 4 lần tăng (tổng cộng 5.040 đồng). Như vậy, giá xăng hiện nay vẫn cao hơn so với giai đoạn đầu năm khoảng 650 đồng mỗi lít.

Không khai thác thêm dầu để bù khoản hụt thu

Thông điệp nêu trên được Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên chia sẻ trong văn bản trả lời báo chí trước cuộc họp báo thường kỳ của Chính phủ chiều nay (1/9).

Người phát ngôn của Chính phủ một lần nữa khẳng định dù giá dầu giảm, song thu ngân sách 2015 vẫn bảo đảm kế hoạch đề ra.

Trước đó tại Hội nghị trực tuyến tháng 6/2015, đại diện Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Công Thương cho rằng để tăng trưởng GDP đạt mục tiêu 6,2%, ngành dầu khí phải khai thác thêm 1-2 triệu tấn dầu thô. Tuy nhiên, việc kim ngạch xuất khẩu dầu giảm trên 50% thời gian qua do giá đi xuống đã đặt ra trường hợp cần phải xem xét lại chỉ việc có nên khai thác vượt chỉ tiêu này hay không.

Trước vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên khẳng định việc Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PetroVietnam) phấn đấu tăng sản lượng thêm một triệu tấn, lên mức 15,74 triệu tấn trong năm nay là sự chủ động của ngành để góp phần thực hiện các mục tiêu của cả nước về kinh tế.

"Không phải do thời gian qua giá dầu thô giảm quá sâu nên phải tăng khai thác để bù thiếu hụt về tài chính", người phát ngôn Chính phủ khẳng định.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên cho biết Chính phủ đã có phương án đối phó với các kịch bản của giá dầu.

"Trong bối cảnh giá dầu giảm mạnh, việc tăng sản lượng khai thác đóng góp không nhiều vào thu ngân sách, trong khi đó, nếu không tính toán kỹ sẽ ảnh hưởng tới an toàn của các mỏ và khả năng khai thác lâu dài", vị này nhận định thêm. Hiện tại, giá bán trung bình một thùng dầu thô của Việt Nam khoảng 53 USD, cao hơn giá thành sản xuất.

Ông Nên cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến kế hoạch khai thác dầu thô để có được phương án khai thác tối ưu, bảo đảm an toàn mỏ, điều hành giá xăng dầu phù hợp với diễn biến giá dầu thô. Đồng thời, các giải pháp cũng sẽ hướng đến việc thúc đẩy sản xuất trong nước, xuất khẩu, tăng thu từ các ngành sản xuất, dịch vụ khác, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước, phấn đấu tăng trưởng GDP đạt 6,2% trong năm 2015.

Liên quan đến giá dầu thô thế giới giảm sâu, có lúc xuống tới dưới 40 USD một thùng có thể ảnh hưởng đến thu ngân sách, người phát ngôn của Chính phủ cho biết cơ quan quản lý đã có kịch bản ứng phó. Ngay từ đầu năm, Thủ tướng đã chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tăng cường quản lý thu, chống thất thu và xử lý nợ đọng thuế, phấn đấu tăng thu nội địa và xuất nhập khẩu để bù cho số giảm thu từ dầu thô. 

Đến hết tháng 8/2015, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 68% dự toán cả năm, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2014. Bộ Tài chính khẳng định với giá dầu như hiện nay, thu ngân sách nhà nước năm 2015 vẫn bảo đảm theo kế hoạch đề ra và quyết tâm thực hiện thu đạt và vượt dự toán.

Về việc Trung Quốc phá giá đồng nhân dân tệ tác động đến Việt Nam, Bộ trưởng cho biết ngay đầu năm, khi làm kế hoạch, Chính phủ đã lường trước những biến động có thể xảy ra từ quốc gia láng giềng. "Nhưng cũng chưa lường trước được tình hình trong thời gian rất ngắn, đồng nhân dân tệ bị phá giá như thế này", ông chia sẻ

Tuy nhiên, ngay khi Trung Quốc có động thái nói trên, Chính phủ đã lập tức có những cuộc họp chuyên đề để bàn thảo. Thủ tướng đã yêu cầu các Bộ, ngành liên quan theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, khu vực và trong nước, đánh giá tác động đến từng lĩnh vực, nhất là các thị trường ngoại tệ, chứng khoán, thị trường vàng, xuất nhập khẩu, đầu tư, cán cân thanh toán, ngân sách nhà nước, nợ công, nợ nước ngoài, sản xuất kinh doanh và tăng trưởng kinh tế... hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến nền kinh tế.

"Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành kiên định các mục tiêu điều hành đã đề ra, trong đó lấy ổn định kinh tế vĩ mô là mục tiêu cao nhất; theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, khu vực; có phương án cho các kịch bản có thể xảy ra, kể cả trường hợp xấu nhất; chủ động thông tin tình hình, dự báo và các giải pháp để người dân, doanh nghiệp biết, ứng phó phù hợp", đại diện Chính phủ nhấn mạnh.

Sau khi xuống dưới 50 USD một thùng vào năm ngoái, giá dầu tăng trở lại lên mốc 60 USD đầu năm nay khiến nhiều tổ chức tin rằng sẽ tiếp tục phục hồi. Song, trong tháng 8, có lúc giá dầu về dưới 40 USD - mức thấp nhất hơn 10 năm qua. Hiện tại, giá dầu thô WTI trên sàn New York neo ở mức 48,5 USD một thùng.

Không giảm thêm thuế xăng cho lọc dầu Dung Quất Trả lời báo chí tại buổi họp báo về các kiến nghị giảm thuế của Công ty lọc hóa dầu Bình Sơn cho nhà máy Dung Quất, Thứ trưởng Tài chính Vũ Thị Mai cho rằng “mức hiện nay là hợp lý”. Cụ thể, sau khi nhận được kiến nghị của Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) về việc Nhà máy lọc dầu Dung Quất có nguy cơ phải đóng cửa vì thuế nhập khẩu cao hồi tháng 4, Bộ Tài chính đã cho phép điều chỉnh theo hướng giảm. Theo đó, thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng đã giảm từ 35% xuống 20%, các mặt hàng dầu cũng giảm tương ứng 10-15%. Tuy nhiên, trong văn bản gửi đến cơ quan chức năng sau đó, BSR đề xuất giảm tiếp thuế với một số mặt hàng. Song theo lãnh đạo Bộ Tài chính, quan điểm của cơ quan này là vẫn giữ nguyên mức thuế hiện hành và chỉ xem xét nếu thực sự ghi nhận việc khách mua xăng chuyển sang sử dụng hàng nhập khẩu.

CEO của Yahoo sắp sinh đôi

Marissa Mayer vừa cho biết bà đang mang thai đôi hai bé gái và sẽ sinh vào tháng mười hai.

Nữ CEO 40 tuổi cho biết trên blog của mình là sẽ giảm bớt khối lượng công việc cho bản thân trong suốt thời gian này, tương tự như cách bà đã làm khi mang thai cậu con trai trước. Dù vậy, bà sẽ vẫn làm việc cho đến khi sinh.

"Sẽ có rất nhiều việc đang chờ đợi tôi, cả ở nhà lẫn ở công ty. Và việc nào cũng cần sự hết lòng và cân nhắc kỹ càng" bà viết.

Marissa Mayer sẽ có con gái vào cuối năm nay. Ảnh: Mashable

Mayer gia nhập Yahoo năm 2012 khi mang bầu 6 tháng cậu con trai cả. Đây được coi là một đột phá với các nữ CEO thời điểm đó. 2 tuần cuối trước khi sinh, bà đều làm việc tại nhà. Mayer năm ngoái còn gây tranh cãi khi một thông báo nội bộ được tiết lộ, cho biết bà đề nghị nhân viên làm tại nhà sắp xếp thời gian quay lại công ty.

Nhưng sau đó, bà cũng biến Yahoo trở thành một trong những công ty hào phóng nhất thế giới về quyền lợi cho cha mẹ mới có con. Theo đó, các bà mẹ sẽ được nghỉ tới 16 tuần có hưởng lương sau khi sinh con. Thời gian này với các ông bố là 8 tuần. Với các trường hợp nhận nuôi hay mang thai hộ, số tuần nghỉ là 8 với cả cha lẫn mẹ. Trước đó, quyền lợi này chỉ áp dụng cho phụ nữ và kéo dài 6-8 tuần.

Các hãng công nghệ khác gần đây cũng tung ra nhiều chính sách cho các bậc phụ huynh mới. Hào phóng nhất là Netflix với tối đa 1 năm trả lương cho cả cha và mẹ. Trước đó, công ty này cũng cho nhân viên nghỉ phép không giới hạn.

Ngành than xin giảm thuế và phí

Tại hội thảo điều chỉnh quy hoạch phát triển ngành than Việt Nam do Bộ Công Thương tổ chức ngày 1/9, ông Lê Văn Duẩn, Phó giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư mỏ và Công nghiệp (thuộc Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam) nhận xét các loại thuế phí đang áp dụng đối với ngành than quá cao.

Hiện thuế chiếm 12,5% doanh thu bình quân của ngành than

Theo đó, thuế chiếm 12,5% doanh thu bình quân than trong nước. Nếu xuất khẩu thì giá thành chịu thêm 20% thuế giá trị gia tăng đầu vào, thuế xuất khẩu. Trong khi ở một số nước như Australia, Nga, Trung Quốc thuế tài nguyên than cao nhất cũng chỉ 10%.

Do đó, ông Duẩn đề nghị giảm thuế môi trường tài nguyên cho hoạt động khai thác than và miễn tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Ngoài ra, ngành than cần được cho vay vốn từ nguồn của Nhà nước, vốn ODA, trái phiếu Chính phủ. Nhà nước cần cho phép ngành than thực hiện ngay giá bán than nội địa theo cơ chế thị trường, tương tự ngành dầu khí.

Tuy vậy, Tiến sĩ Nguyễn Thành Sơn - chuyên gia khoáng sản lại không đồng tình với quan điểm này. Ông Sơn cho rằng mức tính toán giá bán than theo đề xuất là quá cao. Ngành than phải tính toán lại cho phù hợp, đặc biệt là khi bán cho hoạt động phát điện.

“Trong cơ chế thị trường không thể áp dụng chi phí định mức, lợi nhuận định mức nên việc đưa lợi nhuận định mức vào giá thành là không hợp lý. Điều này dẫn đến giá bán đội lên. Giá bán trong nước hơn 80 USD một tấn, trong khi nhập chỉ 60 USD. Với giá này, ai dại mua than của Việt Nam. Do vậy tôi đề nghị nên sớm hình thành thị trường cạnh tranh hoàn hảo cho ngành than”, ông Sơn nói.

Nhu cầu tiêu thụ than tăng mạnh thời gian qua, sản lượng than trong nước chỉ đủ cung cấp cho 27 nhà máy nhiệt điện. Từ năm 2017, các ngành sản xuất phân bón và xi măng thiếu than với mức dự kiến 3-5 triệu tấn mỗi năm.

Các nước đau đầu cùng với bài toán lương tối thiểu

Khi giá tăng, nhu cầu ắt sẽ giảm. Một trong những ví dụ cho điều đó là giá nhân công. Tăng mạnh lương tối thiểu sẽ là một canh bạc với tương lai của tất cả mọi người.

Tăng lương tối thiểu chưa chắc đã giúp ích cho người lao động, mà lại có thể trở thành khoản thuế đánh lên chính đối tượng nó muốn hỗ trợ.

Ấn định lương tối thiểu ở mức thấp dường như sẽ không ảnh hưởng đến nhu cầu lao động. Rất nhiều nghiên cứu tại Mỹ và châu Âu đã chỉ ra, nếu ở mức thấp (dưới 50% lương trung bình của lao động toàn thời gian), lương tối thiểu sẽ không khiến nhiều người mất việc.

Khi Anh chốt lương tối thiểu mới năm 1998, rất nhiều người bi quan đã dự báo tỷ lệ thất nghiệp tăng lên. Nhưng trên thực tế, thị trường việc làm vẫn rất ổn định. Do lương tối thiểu tăng đã níu chân nhân viên ở lại công ty. Nó còn giúp tăng năng suất lao động và giảm tỷ lệ nhảy việc, do nhân viên biết coi trọng công việc của mình hơn.

Công nhân một nhà máy may ở Los Angeles (Mỹ). Ảnh: WSJ

Được khuyến khích bởi trường hợp này, rất nhiều nước sau đó đã kêu gọi thiết lập lương tối thiểu hào phóng hơn. Tại Mỹ, các nhà hoạt động muốn lương tối thiểu liên bang tăng hơn gấp đôi, từ 7,25 USD lên 15 USD mỗi giờ, tương đương 77% thu nhập trung bình theo giờ. Chiến dịch này đã phần nào thành công. Hồi tháng 7, một số thành phố lớn, trong đó có New York, đã lên kế hoạch lương tối thiểu 15 USD.

Tại Anh, đảng Bảo thủ cầm quyền đã thắng trong cuộc chiến nâng lương tối thiểu từ 47% lên 54% lương trung bình. Theo đó, từ năm 2020, lương tối thiểu tại đây sẽ là 9 bảng mỗi giờ. Con số này sẽ tăng dần theo từng năm, bắt đầu từ tháng 4 năm sau. Đức cũng vừa áp dụng chính sách lương mới, mà họ cho là hợp lý, bằng 62% lương trung bình tại khu vực phía Đông vốn nghèo hơn phía Tây.

Myanmar hôm 29/8 cũng lần đầu áp dụng lương tối thiểu ở mức 2,8 USD một ngày đối với các lao động toàn thời gian. Động thái này nhằm thúc đẩy đầu tư vào lĩnh vực dệt may đang lên. Để ra được con số này, công đoàn và các chủ nhà máy may đã phải tranh cãi suốt 2 năm nay.

Dù vậy, khi tăng mạnh lương tối thiểu, các nhà hoạch định chính sách đã tự đẩy mình vào một màn sương mờ. Chưa ai nghiên cứu được chính xác ảnh hưởng trong dài hạn của lương tối thiểu thấp. Và cũng chẳng ai biết nếu tăng mạnh thì chuyện gì sẽ xảy ra, và vào lúc nào. Sẽ thật bất cẩn khi cho rằng nếu lương tối thiểu thấp dường như vô hại, thì lương cao hơn nhiều sẽ có hại.

Nhưng một nguy hiểm rõ ràng là lương tối thiểu cao sẽ khiến nhiều nhân viên bị đẩy khỏi lực lượng lao động vĩnh viễn. Một công nhân xây dựng mất việc trong suy thoái vẫn có thể hy vọng tìm được việc mới khi kinh tế khá lên. Nhưng một thu ngân chỉ có vài kỹ năng cơ bản, thì sau khi lương tối thiểu tăng, họ sẽ hoàn toàn là một nhân lực đắt đỏ so với các máy thanh toán tự động.

Chính phủ Anh vẫn bảo vệ chính sách mới của họ với lý do một nền kinh tế mạnh sẽ tạo ra đủ việc làm để thay thế những người bị mất việc vì tăng lương tối thiểu. Tuy nhiên, những người chỉ trích cho rằng việc làm vẫn sẽ bị mất mà thôi. Đó là lý do vì sao nhà kinh tế học người Mỹ - Milton Friedman coi lương tối thiểu là một dạng phân biệt đối xử với công nhân tay nghề thấp.

Hiện tại là thời điểm tệ nhất để tăng chi phí nhân công. Tiến bộ công nghệ đang cho phép các công ty thay thế ngày càng nhiều người bằng máy tính và robot khi làm việc. Một số vị trí tay nghề thấp, như dọn vệ sinh, rất khó để tự động hóa. Tuy nhiên, hàng triệu người khác đang làm thu ngân, lễ tân, lựa đồ trong các dây chuyền sản xuất và thậm chí là lái xe tải, đều có thể bị thay thế.

Tăng lương tối thiểu sẽ càng khiến các công ty có lý do đầu tư vào công nghệ để thay nhân lực. Nó cũng sẽ ảnh hưởng đến lao động trong các ngành có sự trao đổi quốc tế, như du lịch hay sản xuất, do để mất sân chơi vào tay đối thủ nước ngoài.

Điều mỉa mai là lương tối thiểu không hề là biện pháp tốt để chống lại đói nghèo. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ cho biết chỉ 20% lợi ích của việc tăng lương có thể đến với những người sống dưới chuẩn nghèo. Còn tại Anh, chính sách này sẽ giúp 10% hộ gia đình giàu nhất nước hưởng lợi nhiều hơn là 10% người nghèo nhất, do rất nhiều lao động thu nhập thấp chỉ là người kiếm tiền phụ trong gia đình.

Hơn nữa, lương tối thiểu không hề miễn phí. Sẽ có người phải trả cho khoản này. Và đó là các công ty. Nếu chi phí bị dồn xuống người tiêu dùng, lương tối thiểu lại thành ra một khoản thuế, đánh mạnh nhất lên những người nghèo.

Economist cho rằng các nước có thể tìm đến các biện pháp khác hay ho hơn. Đó là miễn giảm thuế cho người thu nhập thấp. Theo cách này, 75% lợi ích sẽ thuộc về người lao động. Các công ty cũng nên được khuyến khích thuê nhân lực tay nghề thấp, thay vì mua máy móc. Do lương tối thiểu sẽ có sức hấp dẫn rất lớn cả về chính trị và tinh thần.

Tuy nhiên, tạp chí này cho rằng các Chính phủ nên làm việc theo thực tế, chứ không nên theo cảm tính. Lương tối thiểu chỉ có thể là chính sách có ích nếu chúng ở mức vừa phải. Còn nếu quá cao, nó sẽ làm tổn thương đến chính những người họ muốn giúp.